DODELA NAGRADE „ĐORĐE JOVANOVIĆ“ ZA 2016. GODINU

U Biblioteci „Đorđe Jovanović“ na Starom gradu,25. oktobra2016. godine, upriličena je svečana dodela Nagrade „Đorđe Jovanović“. Prisutnima su se obratili Jasmina Ninkov, direktorka Biblioteke grada Beograda, Adrijana Marčetić, predsednica žirija, Jovan Delić, član žirija i Leon Kojen i Dragan Hamović, dobitnici Nagrade
Žiri za dodelu Nagrade „Đorđe Jovanović“, u sastavu: prof. dr Adrijana Marčetić, (predsednica),  prof. dr Jovan Delić i prof. dr Mihajlo Pantić (članovi) na završnoj sednici održanoj 14. oktobra2016. godine u Biblioteci „Đorđe Jovanović“ jednoglasno je odlučio da Nagradu „Đorđe Jovanović“ dodeli Leonu Kojenu za knjigu U traženju novog – individualizam i liberalni duh u srpskoj kulturi (1894–1914) u izdanju Čigoja štampe (2015) i Draganu Hamoviću za knjigu Put ka uspravnoj zemlji–moderna srpska poezija i njena kulturna samosvestu izdanju Instituta za književnost i umetnost(2016). U obrazloženju Nagrade se ističe da se „u obe nagrađene studije u središtu analitičke pažnje autora nalazi složen sistem ideja i poetičkih stanovišta ispoljenih i uobličenih u stvaralačkoj praksi srpskih pesnika, kritičara i mislilaca prošlog veka. Dok u knjizi U traženju novog – individualizam i liberalni duh u srpskoj kulturi (1894–1914) Leon Kojen rekonstruiše, opisuje i tumači dominantnu duhovnu klimu s kraja 19. i početka 20. stoleća koja se retroaktivnim uvidom uspostavlja/ispostavlja kao temelj i okvir mnogih potonjih idejnih strujanja, Dragan Hamović u knjizi Put ka uspravnoj zemlji: Moderna srpska poezija i njena kulturna samosvest vrši iscrpnu analitičku rekapitulaciju magistralnog toka srpske poezije minulog veka, pokazujući, iznova i na ubedljiv način, da je pesništvo srž svake, pa i srpske kulture. Uzete za ovu priliku izjedna, i Kojenova i Hamovićeva knjiga snagom akribičnosti i uverljivošću argumentacije pokrivaju i osvetljavaju taj prevashodno poetski prostor, po mnogo čemu slojevit i analitički nesicrpan. Čestitajući dobitnicima žiri izražava zadovoljstvo što se i ovim  nagrađenim knjigama održava vrlo visok nivo kritičkog mišljena u savremenoj srpskoj književnosti, po svemu dostojan tradicije uspostavljene nizom dosadašnjih dobitnika jedinstvene Nagrade „Đorđe Jovanović“. 
 
O nagrađenom delu Leona Kojena besedila je predsednica žirija, prof. Adrijana Marčetić, koja je istakla da se „Kojen u svojoj knjizi predstavio ne samo kao vrstan poznavalac srpske moderne poezije uopšte, već i kao pouzdan tumač filozofskih i književnih teorija, kao istoričar kulture i inteligentni i upućeni vodič kroz društvene i političke prilike u Srbiji u periodu pred Prvi svetski rat, pa i kasnije. Iako su već i ovo dovoljni razlozi da njegova knjigaponese ovu uglednu nagradu, treba reći da je njena vrednost višestruka. Pre svega, u pogledu metoda, ona predstavlja sasvim inovativan, možemo slobodno reći, „kojenovski“ pristup predmetu koji, objedinjujući ono što je najbolje iz više različitih disciplina, filozofije, istorije filozofije, istorije i teorije književnosti, političke istorije i istorije društva, omogućava da se proučavana pojava razume na produbljeniji i složeniji način nego što bi to bio slučaj u nekom jednostranijem pristupu. Osim toga, Kojen nam je ukazao na neka sasvim nova značenja i vrednosti sadržane u delima pisaca i mislilaca prvog srpskog modernizma, inajzad, on je ispravio i jednustaru književnu nepravdu, odnosno pokazaonam je koliko su srpska poezija, književnost i kultura, kao i čitavo srpsko društvo u deceniji i po pred Prvi svetski rat bili bogati duhom, liberalni i inovativni, kao i koliko su vrednosti koje su u svim ovim oblastima tada nastajale pokazale kao trajne i univerzalne.“ A delo Dragana Hamovića je predstavio prof. Jovan Delić koji je primetio        da je “neodrživa  predrasuda da se nacionalno i moderno isključuju i tu predrasudu pothranjuju i podržavaju nacionalno neukorijenjeni ljudi, bez izgrađene svijesti o književnoj tradiciji, i razni ideološki projekti čiji je cilj obezličenje srpske kulture i stvaranje haosa u njoj. Dragan Hamović, pjesnik, esejista, viši naučni saradnik Instituta za književnost i umetnost u Beogradu, urednih značajnih izdanja i serija, naročito o poeziji i pjesnicima, preduzeo je ozbiljann napor da tu predrasudu sruši i da pokaže kako su nacionalno i moderno, odnosno nacionalno i evropsko, išli po pravilu pod ruku kada je riječ o najvećim našim modernim pjesnicima XXstoljeća, a biće da je tako bilo i ranije. Naime, on je napravio vrlo ambicioznu sintezu svojih dosadašnjih istraživanja na planu poetike tradicije, obuhvatio, i za ovu priliku preradio, radove nastale na projektu „Smena poetičkih paradigmi u srpskoj književnosti XXveka: nacionalni i evropski kontekst“ i radove objavljene u svojim ranijim knjigama, stvorivši tako jednu koherentnu i cjelovitu knjigu sa 400 strana štampanog teksta u kojoj je data poetička slika moderne srpske poezije i njene kulturne samosvijesti u dvadesetom stoljeću.“
 
 Nakon uručenja Nagrade, prisutnima su se prigodnim govorima obratili i dobitnici Nagrade „Đorđe Jovanović“ za 2016. godinu.  Zahvaljujući se na priznanju, koje mu je ukazano dodelom ove Nagrade, Leon Kojen se osvrnuo na ranije dobitnike Nagrade – „pomenuću samo Jovana Hristića i Svetlanu Velmar Janković, Borislava Radovića i Svetozara Koljevića – koji su u tom vremenu bili među najboljim kritičarima i teoretičarima u srpskoj književnosti i od kojih sam ja sam dosta naučio.Pišući knjigu U traženju novog pre svega sam želeo da ispravim jednu istorijsku nepravdu – dve decenije pred Prvi svetski rat izuzetno su važan period u istoriji srpske kulture i književnosti o kojem još uvek nedovoljno znamo i koji već i zbog toga nismo u stanju da ispravno ocenimo. Više je razloga zašto je tako, ali jedan je sigurno važniji od drugih. Komunistički režim pod kojim smo živeli u drugoj polovini 20. veka vrlo uspešno je stvorio više mitova o srpskoj istoriji i kulturi, koji su svi imali za cilj da nasilno preuzimanje vlasti po okončanju Drugog svetskog rata predstave kao prirodan rezultat evolucije srpskog i jugoslovenskog društva posle 1918. godine. Jedan od najvažnijih mitova te vrste, koji je u nekim svojim vidovima živ i danas, tiče se Srbije pre i posle Prvog svetskog rata. Njegova okosnica je uverenje da Srbija s početka 20. veka ni po svojim političkim ni po svojim kulturnim dostignućima ne zaslužuje da joj se posveti veća pažnja – na političkom planu ta dostignuća su tobože bila kompromitovana neuspesima novostvorene jugoslovenske države, dok su na kulturnom planu tobože bila potpuno prevaziđena pojavom novih književnih i umetničkih pravaca posle 1918. godine.“Dragan Hamović je, u svom obraćanju, prisutne podsetio na život i delo kritičara Đorđa Jovanovića, koga „nedugo iza rata, u kome gine kao partizanski komesar i propagandist, jedan blagonakloni tumač naziva „marksističkim Skerlićem“. Nije bez osnova ovakvo poređenje, makar njihovi ukupni učinci bili ipak neuporedivi. Obojica, mladi, padaju kao žrtve borbenog pregora u svom nerazdvojnom književnom i društvenom delovanju, oštri i gdekad opaki, iako raznosmernih političkih uporišta. U kretnji od nadrealističkog „stanja revolta“ do zastupanja „novog realizma“ Jovanović se zalaže za umetničku istinu što sadrži „ubojni smisao“, jer „umetnička istina postoji jedino u procesu društvenih borbi“.
 
 
 
 
 
 
 
Copyright 2011 БИБЛИОТЕКА ГРАДА БЕОГРАДА - DODELA NAGRADE „ĐORĐE JOVANOVIĆ“ ZA 2016. GODINU. Copyright by Библиотека града Београда 2011
Joomla Templates by Wordpress themes free

Mreža web prijatelja